The Triune Brain
Bộ não ba trong một
The first of our three brains to evolve is what scientists call
the reptilian cortex. This brain sustains the elementary activities of animal
survival such as respiration, adequate rest and a beating heart. We are not
required to consciously “think” about these activities. The reptilian cortex
also houses the “startle centre”, a mechanism that facilitates swift reactions
to unexpected occurrences in our surroundings.
Lớp phát triển đầu
tiên của ba lớp não có tên khoa học là não bò sát (hay não phẳng). Phần não này
duy trì những hoạt động cơ sở nhằm đảm bảo cho sự tồn tại của động vật như sự
hô hấp, sự nghỉ ngơi phù hợp hay sự hoạt động của trái tim. Đây là những hoạt
động vô thức mà chúng ta không cần phải "suy nghĩ" . Não phẳng là nơi
chứa đựng những "trung tâm phản ứng", một cơ chế tạo điều kiện cho
những phản xạ không điều kiện .
That panicked lurch you experience when a door slams shut
somewhere in the house, or the heightened awareness you feel when a twig cracks
in a nearby bush while out on an evening stroll are both examples of the
reptilian cortex at work. When it comes to our interaction with others, the
reptilian brain offers up only the most basic impulses: aggression, mating, and
territorial defence. There is no great difference, in this sense, between a
crocodile defending its spot along the river and a turf war between two urban
gangs.
Sự hoang mang mà bạn
trải nghiệm khi nghe tiếng cửa đóng sầm đâu đó trong nhà, hay một sự cảnh giác
cao độ khi bạn cảm thấy một nhánh cây gãy ở bụi cây khi đi dạo vào chiều tối là
hai biểu hiện cho sự hoạt động của não thằn lằn. Sự hoạt động này đến cùng với
sự tương tác của chúng ta với xung quanh, não ngoài yêu cầu chỉ một số hành
động cơ bản: công kích, tình dục và chống lại kẻ thù. Điều này cũng tương tự
giữa một con cá sấu bảo vệ lãnh thổ dọc con sông và cuộc chiến tranh giành lãnh
địa giữa hai băng đảng đường phố.
Although the lizard may stake a claim to its habitat, it exerts
total indifference toward the well-being of its young. Listen to the anguished
squeal of a dolphin separated from its pod or witness the sight of elephants
mourning their dead, however, and it is clear that a new development is at
play. Scientists have identified this as the limbic cortex. Unique to mammals,
the limbic cortex impels creatures to nurture their offspring by delivering
feelings of tenderness and warmth to the parent when children are nearby.
Mặc dù loài bò sát có
thể tranh giành như một thói quen của chúng, thì sẽ hoàn toàn khác biệt khi
chúng đối xử với con cái của mình. Nghe tiếng rít đau khổ của một con cá heo bị
chia cắt khỏi đàn hoặc chứng kiến ánh nhìn tang tóc của những con voi trước cái
chết của chúng, và rõ ràng đó là một sự phát triển mới khi đang hoạt động.
Những nhà khoa học đã xác định đó là 'não trung gian'. Đặc trưng cho những động
vật có vú, não trung gian thúc đẩy các loài vật chăm sóc con cái của chúng bằng
cách truyền tải những cảm xúc như sự âu yếm và ấm áp từ cha mẹ khi con cái ở
gần bên.
These same sensations also cause mammals to develop various
types of social relations and kinship networks. When we are with others of “our
kind” – be it at soccer practice, church, school or a nightclub – we experience
positive sensations of togetherness, solidarity and comfort. If we spend too
long away from these networks, then loneliness sets in and encourages us to
seek companionship.
Những cảm giác tương
tự cũng giúp động vật có vú phát triển những loại hình đa dạng của quan hệ xã
hội và mạng lưới máu mủ. Khi chúng ta ở cùng với những người khác thuộc
"cùng giống loài" - trở thành nó khi luyện tập bóng đá, ở nhà thờ,
trường học hoặc một câu lạc bộ tối- chúng ta trải nghiệm những cảm xúc tích cực
của sự thống nhất, đoàn kết và sự thoải mái. Nếu chúng ta xa rời những mạng
lưới này quá lâu, khi đó sự cô đơn sẽ xuất hiện và thúc đẩy chúng ta tìm kiếm
những mối quan hệ.
Only human capabilities extend far beyond the scope of these two
cortexes. Humans eat, sleep and play, but we also speak, plot, rationalise and
debate finer points of morality. Our unique abilities are the result of an
expansive third brain – the neocortex –which engages with logic, reason and
ideas. The power of the neocortex comes from its ability to think beyond the
present, concrete moment.
Chỉ có con người có
khả năng mở rộng phạm vi của hai phần não này. Con người ăn, ngủ và giải trí,
nhưng chúng ta cũng nói, tính toán, suy nghĩ và chiến đấu cho công lý. Những
khả năng độc nhất của chúng ta là kết quả của một phần não mở rộng thứ ba - não
cấp cao - thể hiện sự logic, lý trí và những ý tưởng. Sức mạnh của phần não cấp
cao đến từ khả năng nghĩ xa hơn hiện tại, thời điểm cụ thể.
While other mammals are mainly restricted to impulsive actions
(although some, such as apes, can learn and remember simple lessons), humans
can think about the “big picture”. We can string together simple lessons (for
example, an apple drops downwards from a tree; hurting others causes
unhappiness) to develop complex theories of physical or social phenomena (such
as the laws of gravity and a concern for human rights).
Khi những động vật có
vú khác chủ yếu hạn chế sự thúc đẩy phát triển về mặt hành động (mặc dù vài
loài như linh trưởng, có thể học và nhớ những bài học đơn giản), con người đã
có thể nghĩ về bức tranh toàn cảnh". Chúng ta có thể xâu chuỗi những bài
học đơn giản (ví dụ như, một quả táo rơi, làm đau và gây ra sự buồn bã) để phát
triển những lý thuyết vật lý hay hiện tượng xã hội phức tạp (như lực hút trái
đất và một cân nhắc cho những điều đúng đắn)
The neocortex is also responsible for the process by which we
decide on and commit to particular courses of action. Strung together over
time, these choices can accumulate into feats of progress unknown to other
animals. Anticipating a better grade on the following morning’s exam, a student
can ignore the limbic urge to socialise and go to sleep early instead.
'Não cấp cao' cũng có
vai trò trong quá trình chúng ta quyết định và thỏa hiệp với những tiến trình
nhất định của hành động. Qua thời gian, những sự lựa chọn này có thể tích lũy
thành những kỹ năng của quá trình tiến bộ rõ rệt so với những động vật khác. Vì
đoán trước rằng sẽ đạt cấp độ tốt hơn nếu làm tốt bài kiểm tra buối sáng, một
học sinh có thể từ bỏ ham muốn chơi bời và đi ngủ sớm hơn.
Over three years, this ongoing sacrifice translates into a first
class degree and a scholarship to graduate school; over a lifetime, it can mean
groundbreaking contributions to human knowledge and development. The ability to
sacrifice our drive for immediate satisfaction in order to benefit later is a
product of the neocortex.
Qua 3 năm, sự hi sinh
này sẽ được thể hiển là học sinh sẽ đứng nhóm đầu của lớp và nhận học bổng để
học đại học; trong suốt cuộc đời, nó có thể mang ý nghĩa mở ra những đóng góp
cho kiến thức và sự phát triển con người. Khả năng từ bỏ những ham muốn nhất
thời để đạt được những lợi ích về sau chính là một sản phẩm của não não cấp
cao.
Understanding the triune brain can help us appreciate the
different natures of brain damage and psychological disorders. The most
devastating form of brain damage, for example, is a condition in which someone
is understood to be brain dead. In this state a person appears merely
unconscious – sleeping, perhaps – but this is illusory. Here, the reptilian
brain is functioning on autopilot despite the permanent loss of other cortexes.
Hiểu về về ba tầng não
có thể giúp chúng ta đánh giá sự khác nhau tự nhiên của thương tổn não và những
hỗn loạn tâm lý. Hình thức tàn phá lớn nhất của tổn thương não, như là, hoàn
cảnh mà con người được hiểu như là chết não. Trong trường hợp này, con người
xuất hiện những phản ứng đơn thuần - ngủ, có lẽ - nhưng đó là ảo tưởng. Ở đây,
não phẳng có chức năng tự động mặc những sự mất mát vĩnh viễn của những phần
não khác.
Disturbances to the limbic cortex are registered in a different
manner. Pups with limbic damage can move around and feed themselves well enough
but do not register the presence of their littermates. Scientists have observed
how, after a limbic lobotomy , “one impaired monkey stepped on his
outraged peers as if treading on a log or a rock”.
Rối loạn não trung
gian sẽ dẫn đến một cách xử sự khác. Chó con bị tổn thương não trung gian có
thể di chuyển vòng quanh và tự ăn uống đủ tốt nhưng không thể nhớ được những
anh chị em của nó. Các nhà khoa học đã quan sát, sau một cuộc phẫu thuật phần
não trung gian ở thùy não trái, "một con khỉ khiếm khuyết sẽ tiếp xúc với
đồng loại của nó như bước lên một khúc gỗ hoặc một hòn đá.
In our own species, limbic damage is closely related to
sociopathic behaviour. Sociopaths in possession of fully-functioning neocortexes
are often shrewd and emotionally intelligent people but lack any ability to
relate to, empathise with or express concern for others.
Trong những giống loài
của chúng ta, tổn thương não trung gian gần với những hành vi tâm thần. Tinh
thần xã hội có đầy đủ chức năng của não cấp cao thường là người khôn ngoan và
có cảm xúc thông minh nhưng thiếu những khả năng liên quan đến sự cảm thông
hoặc quan tâm lo lắng cho người khác.
One of the neurological wonders of history occurred when a
railway worker named Phineas Gage survived an incident during which a metal rod
skewered his skull, taking a considerable amount of his neocortex with it.
Though Gage continued to live and work as before, his fellow employees observed
a shift in the equilibrium of his personality.
Một điều kì diệu liên
quan đến thần kinh trong lịch sử đã xảy ra với công nhân Phineas Gage ngành tàu
hỏa - người sống sót sau tai nạn thanh kim loại xuyên vào sọ và lấy đi một phần
đáng kể não cấp cao của anh. Mặc dù Gage tiếp tục sống và làm việc như trước,
những đồng nghiệp của anh đã quan sát thấy một sự thay đổi trong cân bằng tính
cách của anh.
Gage’s animal propensities were now sharply pronounced while his
intellectual abilities suffered; garrulous or obscene jokes replaced his once
quick wit. New findings suggest, however, that Gage managed to soften these
abrupt changes over time and rediscover an appropriate social manner. This
would indicate that reparative therapy has the potential to help patients with
advanced brain trauma to gain an improved quality of life.
Khuynh hướng động vật
của Gage biểu hiện rõ ràng trong khi khả năng trí óc của anh ấy bị tổn thương;
anh trở nên lắm lời và có những trò đùa tục tĩu, trong khi trước đây anh là
người thông minh nhanh nhẹn. Những kết quả mới đã được gợi ra, tuy nhiên, Gage đã
quản lý để làm dịu đi những thay đổi thô lỗ qua thời gian và tìm lại cách cư xử
hợp lý. Điều này cho thấy rằng liệu pháp bù đắp hứa hẹn giúp bệnh nhân làm dịu
những tổn thương não để hướng đến cải thiện chất lượng cuộc sống.
Source: British
Council



Đăng nhận xét